Cách Kiểm Tra Phanh Và Lốp Xe Máy Trước Khi Nhận Xe Thuê

Kinh nghiệm xương máu kiểm tra phanh và lốp xe khi đi thuê xe máy

Hôm trước mình vừa lấy một chiếc Honda Vision tại một cửa hàng ngay gần Sân bay Tân Sơn Nhất để chạy đi cắm trại cuối tuần ở hồ Dầu Tiếng bên Tây Ninh. Lúc nhận xe, chỉ cần bóp thử tay phanh và nhìn lướt qua cái lốp là mình biết ngay con xe này có đủ an toàn để leo dốc hay chạy đường sỏi đá hay không. Đi phượt đường dài hay chỉ đơn giản là lượn lờ từ Quận 1 qua Bình Thạnh, hệ thống phanh và lốp xe luôn là tấm bùa hộ mệnh quyết định sự an toàn của anh em trên mọi cung đường.

Nhiều bạn đi thuê xe máy thường chỉ nhìn xem vỏ xe có mới không, xe đề có nhạy không mà quên mất hai bộ phận cực kỳ quan trọng trực tiếp bảo vệ tính mạng của mình chính là phanh và lốp. Đường xá Sài Gòn nổi tiếng đông đúc, nhất là khu vực Hàng Xanh hay các ngã tư lớn ở Quận 5 Chợ Lớn, chỉ cần một tình huống phanh gấp mà má phanh bị mòn hoặc lốp xe bị trượt là hậu quả cực kỳ khó lường. Dưới đây là những bước kiểm tra cực kỳ đơn giản nhưng vô cùng hiệu quả mà bất cứ ai cũng có thể tự thực hiện được trước khi ký vào biên bản nhận xe.

Cách kiểm tra hệ thống phanh đĩa và phanh cơ cực kỳ chuẩn xác

Đầu tiên, bạn cần bóp thử cả hai bên tay phanh để cảm nhận độ rơ và lực phản hồi của lò xo phanh. Nếu bóp sát tay lái mà phanh vẫn không ăn, hoặc ngược lại, phanh bị cứng ngắc không có độ rơ tự do thì cần yêu cầu thợ chỉnh lại ngay lập tức trước khi lăn bánh. Đối với các dòng xe tay ga phổ biến hiện nay như Honda Air Blade, việc bóp phanh trái và phanh phải phải mang lại cảm giác mượt mà, không bị kẹt cứng hay phát ra những tiếng kêu rít tai rợn người do má phanh đã mòn trơ kim loại.

Tiếp theo, hãy cúi xuống nhìn trực tiếp vào heo dầu và đĩa phanh phía trước của xe để kiểm tra độ dày của má phanh còn lại bao nhiêu. Má phanh đĩa tiêu chuẩn phải còn một lớp ma sát dày ít nhất từ 2-3mm, nếu thấy phần kim loại của má phanh đã sắp chạm vào lòng đĩa thì tuyệt đối không nhận xe vì phanh sẽ cực kỳ kém ăn và dễ gây bó cứng bánh xe khi phanh gấp. Những vết xước sâu hay đĩa phanh bị cong vênh cũng là dấu hiệu cho thấy hệ thống phanh đã xuống cấp nghiêm trọng sau thời gian dài cày ải trên các cung đường ngập nước của thành phố.

Để chắc chắn nhất, bạn nên nổ máy chạy thử một vòng ngắn khoảng vài trăm mét quanh khu vực cửa hàng để test phanh ở tốc độ thấp tầm 20-30km/h. Hãy thử phanh đột ngột bằng phanh sau rồi đến phanh trước xem xe có bị lệch đầu, sàng đuôi hay phát ra tiếng kêu lạ ở cụm bánh xe hay không. Đối với phanh cơ phía sau của các dòng xe số phổ thông như Yamaha Sirius, hãy đạp thử chân phanh xem hành trình tự do có vừa tầm chân của bạn không để tránh tình trạng mỏi cổ chân hoặc vô tình rà phanh liên tục gây cháy má phanh khi đi qua những đoạn đường đông đúc.

Độ mòn của lốp xe và cách xem các rãnh gai an toàn

Lốp xe là bộ phận duy nhất của chiếc xe tiếp xúc trực tiếp với mặt đường, do đó độ bám đường khi ôm cua hay đi dưới trời mưa phụ thuộc hoàn toàn vào chất lượng vỏ lốp. Khi nhận xe, bạn cần cúi người nhìn thật kỹ các khe rãnh gai trên bề mặt lốp xem chúng còn sâu hay đã mòn nhẵn thín đến mức trọc lóc. Một cặp lốp mòn không chỉ làm giảm lực bám đường mà còn khiến xe cực kỳ dễ bị trượt ngã khi bạn di chuyển trên những đoạn đường nhựa láng bóng hoặc khi đi qua những đoạn đường đất đỏ trơn trượt.

Một mẹo nhỏ cực kỳ hữu ích là hãy tìm biểu tượng hình tam giác nhỏ hoặc chữ TWI được dập nổi ở bên hông lốp xe để định vị vị trí của vạch chỉ thị độ mòn nằm bên trong các rãnh lốp. Nếu mặt cao su của lốp đã mòn bằng phẳng với vạch chỉ thị này, điều đó nghĩa là lốp đã hết hạn sử dụng và cần phải được thay thế ngay lập tức để đảm bảo an toàn. Đừng bao giờ chủ quan tặc lưỡi bỏ qua chi tiết này vì một cặp lốp mòn sẽ biến chuyến đi phượt rừng sác Cần Giờ hay vượt phà Bình Khánh của bạn trở thành một trải nghiệm đầy rủi ro dưới những cơn mưa giông bất chợt.

Ngoài ra, lốp xe quá mòn sẽ cực kỳ mỏng manh và rất dễ bị các loại đá dăm, mảnh chai hay đinh tặc đâm thủng khi bạn chạy xe dọc miền Tây qua Long An hoặc đi Củ Chi ăn bún giò heo. Việc dắt bộ một chiếc xe máy bị xẹp lốp giữa trời nắng chang chang trên quốc lộ không chỉ làm hỏng cả chuyến đi mà còn tiềm ẩn nguy cơ tai nạn từ các phương tiện lớn xung quanh. Do đó, hãy luôn ưu tiên chọn những chiếc xe có lốp xe còn mới, các rãnh gai sâu rõ ràng và không có dấu hiệu bị mòn lệch về một bên.

Kiểm tra áp suất lốp và các vết nứt phồng bong tróc bên hông lốp

Trước khi quyết định nhận xe, bạn hãy dùng tay bóp mạnh vào hông lốp hoặc dùng chân đá nhẹ vào bánh xe để kiểm tra xem lốp xe có bị quá non hay quá căng hay không. Một chiếc lốp quá non sẽ làm xe chạy cực kỳ ì ạch, tay lái nặng nề khó kiểm soát, hao xăng hơn bình thường và rất dễ bị dập ruột xe (săm) dẫn đến xẹp lốp ngay lập tức khi bạn vô tình sập ổ gà. Ngược lại, lốp xe bơm quá căng sẽ làm giảm diện tích tiếp xúc với mặt đường, khiến xe bị tưng nảy dữ dội khi đi qua các gờ giảm tốc và gây ê ẩm toàn bộ cơ thể sau vài tiếng chạy xe.

Hãy quan sát thật tỉ mỉ phần hông của cả lốp trước và lốp sau xem có xuất hiện các vết nứt nẻ chân chim hay các vết phồng rộp kỳ lạ nào không. Các vết nứt chân chim xuất hiện khi lốp xe đã quá cũ, cao su bị lão hóa do phơi nắng mưa quá nhiều tại các bãi giữ xe ngoài trời ở Quận 1, trong khi các vết phồng rộp (chửa lốp) thường do sợi bố bên trong bị đứt sau những cú va đập mạnh. Những hư hại dạng này cực kỳ nguy hiểm vì chúng có thể dẫn đến tình trạng nổ lốp bất ngờ khi bạn đang chạy xe với tốc độ cao trên Quốc lộ 51 hướng đi Vũng Tàu.

Nếu bạn lựa chọn thuê những dòng xe máy đi lại hàng ngày, việc đảm bảo áp suất lốp chuẩn theo khuyến nghị của nhà sản xuất lại càng quan trọng hơn để giúp xe vận hành êm ái và tiết kiệm nhiên liệu tối đa. Bạn có thể dễ dàng ghé vào bất kỳ một tiệm sửa xe ven đường nào để nhờ họ dùng đồng hồ đo áp suất và bơm đúng chuẩn (thường là 2.0 kg/cm3 cho bánh trước và 2.25 kg/cm3 cho bánh sau). Một cặp lốp được bơm đúng áp suất sẽ mang lại cho bạn cảm giác lái cực kỳ nhẹ nhàng, tự tin luồn lách qua mọi con phố đông đúc của Sài Gòn.

Kiểm tra độ rơ của vành xe và trục bánh trước sau

Một chi tiết kỹ thuật cực kỳ quan trọng nhưng lại thường bị hầu hết mọi người bỏ qua khi đi thuê xe máy chính là kiểm tra độ rơ lắc của vành xe và hệ thống bạc đạn trục bánh. Để kiểm tra, bạn hãy dựng chân chống đứng của xe lên trên một nền đất bằng phẳng, dùng một tay nắm chặt phuộc trước hoặc tay dắt phía sau xe để làm điểm tựa vững chãi. Tay còn lại bạn nắm chắc lấy bánh xe và dùng lực lắc mạnh theo chiều ngang (vuông góc với hướng chuyển động của xe) xem bánh xe có bị rơ, lắc hay phát ra tiếng kêu rơ lắc nào không.

Nếu bánh xe có độ rơ lớn hoặc phát ra tiếng kêu cụp cụp, điều này chứng tỏ bạc đạn (vòng bi) bên trong đùm xe đã bị vỡ hoặc trục bánh xe đang bị lỏng lẻo cực kỳ nguy hiểm. Chạy một chiếc xe bị rơ bạc đạn bánh trước sẽ khiến đầu xe bị rung lắc dữ dội khi bạn di chuyển nhanh, cực kỳ khó giữ thẳng lái và rất dễ mất kiểm soát khi đi qua các gờ giảm tốc hay các đoạn đường gồ ghề. Điều này sẽ cực kỳ nguy hiểm nếu bạn chở thêm người hoặc hành lý cồng kềnh phía sau để đi phượt cắm trại ở những nơi địa hình phức tạp như hồ Dầu Tiếng Tây Ninh.

Đối với những chiếc xe số sử dụng bánh căm (nan hoa) như dòng SYM Elegant 50cc, bạn cũng nên dành vài giây dùng một chiếc tuốc nơ vít hoặc chìa khóa gõ nhẹ vào từng nan hoa xung quanh vành xe. Nếu nghe thấy những tiếng kêu đục hoặc phát hiện có nan hoa bị chùng, gãy thì tuyệt đối yêu cầu cửa hàng đổi xe khác vì vành xe có thể bị đảo (vành bị méo) khi chạy nhanh. Hệ thống vành bánh vững chãi kết hợp cùng bộ lốp căng tròn chính là bệ đỡ hoàn hảo nhất giúp bạn có một hành trình di chuyển êm ái, an toàn và trọn vẹn niềm vui.

Nhìn chung, việc dành ra khoảng 5 phút để kiểm tra thật kỹ hệ thống phanh và lốp xe trước khi nhận xe thuê không hề thừa thãi mà chính là cách tốt nhất để bạn tự bảo vệ an toàn cho chính bản thân và người đồng hành của mình. Dù hành trình sắp tới của bạn chỉ là dạo mát quanh khu Thanh Đa sông nước mát mẻ hay chuẩn bị cho chuyến đi phượt đầy thử thách vượt phà Bình Khánh đi Cần Giờ ăn hải sản, một chiếc xe có hệ thống phanh nhạy bén và cặp lốp bám đường tốt sẽ luôn mang lại cho bạn sự an tâm tuyệt đối trên mọi nẻo đường.